Sparsha che prakar kiti
आयुर्वेद स्पर्श प्रकार sparsha types Ayurveda
Ayurveda sparsha types touch examination nadi pariksha
https://www.ijmrhs.com/medical-research/critical-evaluation-…
| क्र. | स्पर्श प्रकार | संस्कृत नाव | रोग संकेत |
|---|---|---|---|
| 1 | उष्ण स्पर्श (गरम) | Ushna Sparsha | ज्वर (ताप), शोथ (सूज) |
| 2 | शीत स्पर्श (थंड) | Sheeta Sparsha | पांडू (अॅनिमिया), शॉक अवस्था |
| 3 | कठिण स्पर्श (कडक) | Kathin Sparsha | कफज शोथ, गुल्म (गाठ), श्लीपद |
| 4 | मृदु स्पर्श (मऊ) | Mridu Sparsha | जलोदर (Ascites), स्थौल्य (लठ्ठपणा) |
| 5 | कर्कश/खर स्पर्श (खरखरीत) | Karkash Sparsha | किटिभ कुष्ठ (Psoriasis), पांडू |
| 6 | श्लक्ष्ण स्पर्श (गुळगुळीत) | Shlakshna Sparsha | मेदोज गलगंड (Fatty Goitre) |
| 7 | विषम स्पर्श (असमान) | Visham Sparsha | यकृतोदर (Hepatocellular Carcinoma) |