मला पुरेशी माहिती मिळाली आहे. आता मी संपूर्ण Dermatologist-grade त्वचारोग ओळख चेकलिस्ट मराठीत तयार करतो.
🩺 त्वचारोग ओळख चेकलिस्ट (Skin Disease Identification Checklist)
त्वचारोगतज्ज्ञांसाठी - Dermatologist Use
विभाग १ : रुग्णाची मूलभूत माहिती
| माहिती | तपशील |
|---|
| रुग्णाचे नाव | ____________________ |
| वय / लिंग | ____ वर्षे / पुरुष / स्त्री / इतर |
| तारीख | ____________ |
| Fitzpatrick Skin Type | Type I / II / III / IV / V / VI |
| व्यवसाय | ____________________ |
विभाग २ : मुख्य तक्रार (Chief Complaint)
- तक्रार किती दिवसांपासून? ____ दिवस / आठवडे / महिने
- अचानक सुरू झाले की हळूहळू? □ अचानक □ हळूहळू
- पूर्वी असे झाले होते का? □ हो □ नाही
विभाग ३ : जखमेची / पुरळाची प्राथमिक ओळख (Primary Lesion Morphology)
✅ योग्य पर्यायावर टिक करा
| प्राथमिक जखम | वर्णन | ✓ |
|---|
| Macule (मॅक्युल) | सपाट, रंग बदललेला डाग, <1 cm | □ |
| Patch (पॅच) | सपाट, रंग बदललेला, >1 cm | □ |
| Papule (पॅप्युल) | उंचावलेली, घन, <1 cm | □ |
| Plaque (प्लाक) | उंचावलेली, सपाट वरचा भाग, >1 cm | □ |
| Nodule (नोड्युल) | घन, खोल, >1 cm | □ |
| Vesicle (वेसिकल) | द्रव भरलेला फोड, <0.5 cm | □ |
| Bulla (बुला) | द्रव भरलेला मोठा फोड, >0.5 cm | □ |
| Pustule (पस्च्युल) | पू भरलेला फोड | □ |
| Wheal (व्हील) | उत्थित, क्षणिक, खाज सुटणारा | □ |
| Cyst (सिस्ट) | एपिडर्मल / सिबेशस गळू | □ |
विभाग ४ : दुय्यम बदल (Secondary Changes)
| बदल | ✓ | बदल | ✓ |
|---|
| Scaling (खपल्या) | □ | Lichenification (जाड त्वचा) | □ |
| Crust (खपली/वाळलेला थर) | □ | Fissure (भेग) | □ |
| Erosion (वरच्या थराची झीज) | □ | Ulcer (व्रण) | □ |
| Excoriation (ओरखडे) | □ | Scar (डाग/व्रणचिह्न) | □ |
| Atrophy (त्वचा पातळ होणे) | □ | Hyperpigmentation | □ |
विभाग ५ : जखमेचे वर्णन (Lesion Description - SCAM)
| वैशिष्ट्य | तपशील |
|---|
| S - Size (आकार) | ____ mm × ____ mm |
| C - Color (रंग) | लाल / गुलाबी / तपकिरी / काळा / पांढरा / पिवळा |
| A - Amount (संख्या) | एकच / अनेक / विखुरलेल्या / एकत्र (clustered) |
| M - Morphology | वरील विभाग ३ नुसार |
| Shape (आकृती) | गोल / अनियमित / रिंगसारखा / रेषेत |
| Surface (पृष्ठभाग) | गुळगुळीत / खरबरीत / खपल्या / ओला |
| Margin (कडा) | स्पष्ट / अस्पष्ट / उठलेल्या / मऊ |
विभाग ६ : ABCDE चेकलिस्ट (Pigmented Lesion साठी)
⚠️ रंगद्रव्ययुक्त जखमांसाठी अनिवार्य
| निकष | अर्थ | होय | नाही |
|---|
| A - Asymmetry (असमान आकृती) | एक अर्धा भाग दुसऱ्याशी जुळत नाही | □ | □ |
| B - Border (कडा अनियमित) | कडा अस्पष्ट किंवा दातेरी | □ | □ |
| C - Color Variation (रंग) | एकापेक्षा जास्त रंग | □ | □ |
| D - Diameter (व्यास) | >6 mm (पेन्सिल खोडरबरापेक्षा मोठा) | □ | □ |
| E - Evolving (बदलत आहे का?) | आकार / रंग / संवेदना बदलत आहे | □ | □ |
ABCDE Score: ____ / 5 → 3 किंवा जास्त = Biopsy विचारात घ्या
विभाग ७ : वितरण नमुना (Distribution Pattern)
✅ योग्य पर्यायावर टिक करा
| वितरण | ✓ | वितरण | ✓ |
|---|
| Localized (एकाच ठिकाणी) | □ | Generalized (सर्वत्र) | □ |
| Bilateral Symmetric (दोन्ही बाजूंनी समान) | □ | Unilateral (एकाच बाजूस) | □ |
| Dermatomal (एका नर्व्हच्या क्षेत्रात) | □ | Sun-exposed areas (उन्हाळलेल्या भागात) | □ |
| Flexural (घड्यांमध्ये - कोपर, गुडघ्याखाली) | □ | Extensor (वरच्या बाजूस) | □ |
| Palmoplantar (तळहात / तळपाय) | □ | Scalp / Hair follicle | □ |
| Mucous membrane (तोंड / जननेंद्रिय) | □ | Perianal / Groin | □ |
मुख्य स्थान (Body Site): ______________________________
विभाग ८ : लक्षणे (Associated Symptoms)
| लक्षण | होय | नाही | तीव्रता (1-10) |
|---|
| खाज (Pruritus) | □ | □ | ____ |
| जळजळ (Burning) | □ | □ | ____ |
| वेदना (Pain) | □ | □ | ____ |
| सुन्नपणा (Numbness) | □ | □ | ____ |
| ताप (Fever) | □ | □ | ____ |
| जखमेतून पाणी/पू येणे | □ | □ | ____ |
विभाग ९ : इतिहास (History)
उत्तेजक घटक (Triggering Factors):
□ उन (Sun) □ थंडी □ घाम □ अन्न □ साबण/डिटर्जंट □ औषध □ कपडे □ ताण (Stress) □ माहीत नाही
कौटुंबिक इतिहास (Family History):
□ Psoriasis □ Atopic Dermatitis (Eczema) □ Vitiligo □ Skin Cancer □ नाही
वैद्यकीय इतिहास (Medical History):
□ मधुमेह □ रक्तदाब □ Thyroid □ HIV/Immunosuppression □ Allergy □ इतर: _________
सध्याची औषधे (Current Medications):
____________________________________________
विभाग १० : रोगनिदान विभेद (Morphology-Based Differential - Tintinalli's Reference)
| प्राथमिक जखम | प्रमुख रोगनिदान विभेद |
|---|
| Macule | Drug eruption, Vitiligo, Tinea versicolor, Viral exanthem, Secondary Syphilis |
| Papule | Acne, Warts, Molluscum, Atopic dermatitis, Scabies, Psoriasis, Vasculitis |
| Plaque | Eczema, Psoriasis, Pityriasis rosea, Seborrheic dermatitis, Tinea corporis |
| Nodule | BCC, SCC, Melanoma, Erythema nodosum, Furuncle, Lipoma |
| Pustule | Acne, Folliculitis, Impetigo, Herpes zoster, Rosacea |
| Vesicle/Bulla | Herpes simplex/zoster, Impetigo, Pemphigus, Bullous pemphigoid, Burn |
| Wheal | Urticaria, Angioedema, Erythema multiforme |
विभाग ११ : तपासण्या (Investigations Required)
| तपासणी | सूचित | पूर्ण |
|---|
| KOH Mount (बुरशी तपासणी) | □ | □ |
| Gram Stain / Culture | □ | □ |
| Tzanck Smear (Herpes) | □ | □ |
| Skin Biopsy (H&E / PAS / IF) | □ | □ |
| Wood's Lamp Examination | □ | □ |
| Patch Test (Contact allergy) | □ | □ |
| Dermoscopy | □ | □ |
| CBC / ESR / Blood Sugar | □ | □ |
| VDRL / HIV (आवश्यक असल्यास) | □ | □ |
विभाग १२ : निदान व उपचार योजना
प्राथमिक निदान (Primary Diagnosis):
_______________________________________________
विभेद निदान (Differential Diagnoses):
- ____________________ 2. ____________________ 3. ____________________
उपचार (Treatment Plan):
| उपचार प्रकार | औषध / क्रिया | डोस / कालावधी |
|---|
| Topical | _____________ | ____________ |
| Systemic | _____________ | ____________ |
| Procedure | _____________ | ____________ |
Follow-up: ____ दिवसांनी / आठवड्यांनी
रुग्णाला सूचना (Patient Counseling):
□ उन टाळा □ साबण बदला □ ओला पुसणे टाळा □ खाजवू नका □ _______________
डॉक्टरांची सही / शिक्का:
_____________________________
🔑 जलद संदर्भ कार्ड (Quick Reference Card)
| खाज + वेसिकल + Dermatomal | → Herpes Zoster संशय |
| खाज + Flexural + Family History | → Atopic Dermatitis |
| Silver Scales + Extensor + Pitting Nails | → Psoriasis |
| Hypopigmented + Anaesthetic + Rural | → Leprosy तपासा |
| Ring-shaped + Central Clearing + KOH+ | → Tinea corporis |
| Sudden Urticaria + Wheal | → Drug/Food Allergy |
| ABCDE 3+ + Pigmented | → Melanoma Biopsy |
स्रोत: Tintinalli's Emergency Medicine (Morphology-Based Differential), Fitzpatrick's Dermatology, Stanford Medicine 25 Dermatology Exam Framework, ABCDE Melanoma Criteria (International Dermatology Standards)
हा format तुम्हाला Word / PDF स्वरूपात हवा असल्यास सांगा - मी डाउनलोड करण्यायोग्य फाइल तयार करतो! 📄