Bhore Committee (1946)

Overview

Key Observations

"If it was possible to evaluate the loss which this country annually suffers through the avoidable waste of valuable human material and the lowering of human efficiency through malnutrition and preventable morbidity, the result would be so startling that the whole country would not rest until a radical change had been brought about."

Important Recommendations

1. Integration of Preventive and Curative Services

2. Development of Primary Health Centres (PHCs) in 2 stages:

• Primary Health Centre (PHC): 1 per 40,000 population in rural areas
  • Staff per PHC: 2 medical officers, 4 public health nurses, 1 nurse, 4 midwives, 4 trained dais, 2 sanitary inspectors, 2 health assistants, 1 pharmacist, 15 Class IV employees
• Secondary Health Centre: Supervisory, coordinating, and referral institution

• Primary health units: 1 per 10,000–20,000 population, each with 75-bed hospitals
• Secondary units: 650-bed hospitals
• District hospitals: 2,500 beds

3. Major Changes in Medical Education

• 3 months' training in Preventive and Social Medicine
• Goal: to produce "Social Physicians" — doctors oriented to community health, not just individual curative care

4. Other Key Recommendations

• Establishment of a strong public health infrastructure
• Emphasis on nutrition, environmental sanitation, and maternal & child health
• Creation of a national health service accessible to all, regardless of ability to pay
• Adequate health manpower planning and training

Implementation & Legacy

• The proposals were accepted in 1952 by independent India's government.
• Most recommendations were not fully implemented immediately, but the committee served as a catalyst for subsequent health reforms.
• It led to the establishment of Primary Health Centres across India — providing integrated promotive, preventive, curative, and rehabilitative services.
• The report remains a landmark national health policy document and continues to provide guidelines for health planning in India.
• It laid the foundation for the concept of Universal Health Coverage in India, decades before it became a global goal.

మురళీధర్ కమిటీ (Mudaliar Committee) — 1962

పూర్తి పేరు

నేపథ్యం (Background)

• 1946లో భోరే కమిటీ నివేదిక సమర్పించబడిన తర్వాత, భారతదేశంలో 5 సంవత్సరాల పంచవర్ష ప్రణాళికలు 1951లో ప్రారంభమయ్యాయి.
• రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1956–61) ముగిసే సమయానికి, భోరే కమిటీ తర్వాత 10+ సంవత్సరాలు గడిచాయి.
• పంచవర్ష ప్రణాళికల సందర్భంలో జాతీయ ఆరోగ్య సేవల అభివృద్ధికి కొత్త మార్గదర్శకాలు అవసరమయ్యాయి.
• 1959లో భారత ప్రభుత్వం ఈ కమిటీని నియమించింది.
• Chairman: డాక్టర్ A.L. Mudaliar (అలగప్ప ముదలియార్)
• నివేదిక సమర్పణ: 1962

లక్ష్యాలు (Objectives)

1. 1946 భోరే కమిటీ నివేదిక తర్వాత ఆరోగ్య రంగంలో సాధించిన పురోగతిని సర్వే చేయడం
2. భవిష్యత్తు ఆరోగ్య సేవల అభివృద్ధికి & విస్తరణకు సిఫారసులు చేయడం

కమిటీ కనుగొన్న విషయాలు (Findings)

• ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల (PHCs) సేవల నాణ్యత అసంతృప్తికరంగా ఉంది.
• కొత్త కేంద్రాలు స్థాపించే ముందు ఇప్పటికే ఉన్న PHCలను బలోపేతం చేయాలి అని భావించారు.
• సబ్-డివిజనల్ మరియు జిల్లా ఆసుపత్రులను రిఫెరల్ కేంద్రాలుగా బలపరచాల్సిన అవసరం ఉంది.

ముఖ్యమైన సిఫారసులు (Key Recommendations)

ప్రాముఖ్యత (Significance)

• భోరే కమిటీ తర్వాత భారత ఆరోగ్య వ్యవస్థ పురోగతిని మూల్యాంకనం చేసిన మొదటి ప్రధాన కమిటీ.
• PHCల నాణ్యతపై దృష్టి పెట్టడం — కేవలం సంఖ్య పెంచడం కాదు, నాణ్యత మెరుగుపరచడం అనే సూత్రాన్ని స్థాపించింది.
• All India Health Service ప్రతిపాదన భవిష్యత్తులో చర్చలకు పునాది వేసింది.